اليمن الحلل مأتى حلة » . قال عبد الرحمن بن الحجاج فسألت أبا عبد الله عليه السلام عمّا روى ابن أبى ليلى ؟ فقال : كان على عليه السلام يقول : « الدية الف دينار و قيمة الدينار عشرة دراهم و عشرة آلاف لأهل الأمصار و على اهل البوادى مائة من الإبل و لأهل السواد مائة بقرة او الف شاة » . « 1 » ترجمه : از ابن ابى ليلى ( قاضى رسمى دولت وقت ) شنيدم مىگفت : ديات در زمان جاهليت ( قبل از اسلام ) صد شتر بود ، پس رسول خدا 6 آن را امضاء كرد ، سپس براى صاحبان گاو ، دويست گاو و براى گوسفندداران هزار عدد گوسفند دوساله و براى صاحبان طلا و نقره هزار دينار طلا و ده هزار درهم نقره و براى اهل يمن كه حله داشتند ، دويست حله تعيين فرمود . عبد الرحمن گويد : از حضرت صادق 7 پرسيدم : از آنچه كه ابن ابى ليلى گفته بود ، فرمودند : على 7 فرمودند : ديه هزار دينار است و هر دينار ده درهم است و ده هزار درهم براى اهل شهر ، و براى اهل بيابان صد شتر و براى اهل دهات صد گاو و يا هزار گوسفند است . عن ابى بصير قال سألت ابا عبد الله عليه السلام عن الدية فقال : « دية المسلم عشرة ألاف من الفضة و الف مثقال من الذهب و الف من الشاة على اسنانها اثلاثاً و من الإبل مائة على اسنانها و من البقر مائتان » . « 2 » ترجمه : ديهء مسلمانان ده هزار از نقره و هزار مثقال از طلا و هزار عدد از گوسفند و از شتر صد عدد و از گاو دويست عدد مىباشد . گويا مراد از « اثلاثاً » اين است كه در سه سال تأديه مىشود . عن الحلبى عن أبى عبد الله عليه السلام قال : « الدية عشرة آلاف درهم او الف دينار . قال جميل : قال : أبو عبد الله عليه السلام الدية مائة من الإبل » . « 3 » ترجمه : ديه ده هزار درهم يا هزار دينار است ، جميل گويد : حضرت صادق عليه السلام فرمودند : ديه صد شتر است . 4 - در عهدنامهء رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم ميان مسلمانان و يهود مدينه چنين ذكر شده است : « هذا كتاب من محمد النبى بين المؤمنين و المسلمين من قريش و اهل يثرب و من تبعهم فلحق بهم و جاهد معهم انهم امة واحدة من دون الناس المهاجرون من قريش على ربعتهم

--> ( 1 ) - وسائل ، ج 19 ، ص 142 - از فروع كافى ، ج 7 ، ص 280 و فقيه ، ج 4 ، ص 78 و مقنع ، ص 182 و تهذيب ، ج 10 ، ص 160 و استبصار ، ج 14 ، ص 259 . ( 2 ) - وسائل ، ج 19 ، ص 142 - از فروع كافى ، ج 7 ، ص 281 و تهذيب ، ج 10 ، ص 158 و استبصار ، ج 4 ، ص 258 . ( 3 ) - وسائل ، ج 19 ، ص 143 - از فروع كافى ، ج 17 ، ص 281 و تهذيب ، ج 10 ، ص 159 .